Αρθροσκόπηση Γόνατος

 

Η αρθροσκόπηση γόνατος έχει συμβάλει σημαντικά στην εξέλιξη της ορθοπεδικής αποκατάστασης των βλαβών του γόνατος. Κατά τη διάρκειά της, μια μικρή κάμερα που συνδέεται με φακό οπτικών ινών εισάγεται στην άρθρωση και επιτρέπει στον ορθοπεδικό χειρουργό να δει το εσωτερικό της χωρίς μεγάλη χειρουργική τομή.

Το γόνατο είναι η πρώτη άρθρωση στην οποία χρησιμοποιήθηκε το αρθροσκόπιο, τόσο για διαγνωστικούς λόγους όσο και για την εκτέλεση χειρουργικών επεμβάσεων.

Ανατομία γόνατος

Η άρθρωση του γόνατος αποτελείται από το μηριαίο οστό, την κνήμη και την επιγονατίδα. Η επιγονατίδα είναι το σησαμοειδές οστό που βρίσκεται στο μπροστινό μέρος της άρθρωσης και παίζει σημαντικό ρόλο στον μηχανισμό έκτασης του γόνατος.

Κατά την κάμψη και την έκταση, η επιγονατίδα κυλά στην πρόσθια επιφάνεια του γόνατος. Στον μηχανισμό αυτό εμπλέκονται:

• Οι μύες του μηρού
• Ο τένοντας του τετρακέφαλου
• Η επιγονατίδα
• Ο τένοντας της επιγονατίδας

Η άρθρωση του γόνατος περιβάλλεται από έναν στεγανό θύλακο που ονομάζεται αρθρική κάψα. Αυτός σχηματίζεται από τους συνδέσμους του γόνατος, τον συνδετικό ιστό και τον αρθρικό υμένα.

Κατά τη διάρκεια της αρθροσκόπησης, η αρθρική κάψα γεμίζει με αποστειρωμένο φυσιολογικό ορό, διαστέλλεται και έτσι ο χειρουργός μπορεί να δει το εσωτερικό της άρθρωσης: τις αρθρικές επιφάνειες του μηριαίου, της κνήμης και της επιγονατίδας, τους δύο μηνίσκους και τους δύο χιαστούς συνδέσμους.

Σε κάθε πλευρά της άρθρωσης του γόνατος βρίσκεται ένας μηνίσκος. Ο έσω μηνίσκος βρίσκεται στην εσωτερική πλευρά και ο έξω μηνίσκος στην εξωτερική. Έχουν ημισεληνοειδές σχήμα και προστατεύουν, μεταξύ άλλων, τον αρθρικό χόνδρο στις αρθρικές επιφάνειες του μηρού και της κνήμης.

Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας λείος, ελαστικός ιστός που καλύπτει τα άκρα των οστών της άρθρωσης και αποτρέπει τους τραυματισμούς που δημιουργούνται λόγω τριβής. Οι σύνδεσμοι είναι ανθεκτικές ίνες κολλαγόνου που συνδέουν τα οστά μεταξύ τους.

Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος βρίσκεται στο κέντρο της άρθρωσης του γόνατος και συνδέει το μηριαίο οστό με την κνήμη, σταθεροποιώντας την άρθρωση. Περιορίζει την πρόσθια μετατόπιση της κνήμης σε σχέση με τον μηρό.

Ο οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος βρίσκεται επίσης στο κέντρο της άρθρωσης, πίσω από τον πρόσθιο χιαστό, και ελέγχει την οπίσθια κίνηση της κνήμης σε σχέση με το μηριαίο οστό.

 

 

Πότε επιλέγεται η αρθροσκόπηση γόνατος;

Οι βλάβες του γόνατος που μπορούν να θεραπευτούν με αρθροσκοπική χειρουργική μπορεί να είναι:

• Ρήξη Μηνίσκου
• Ρήξη Πρόσθιου Χιαστού
• Ρήξη οπίσθιου χιαστού συνδέσμου.
• Αφαίρεση ελεύθερων οστεοχόνδρινων σωμάτων.
• Υμενεκτομή.
• Αποκατάσταση χόνδρινων βλαβών — μεταμόσχευση χονδροκυττάρων.
• Αστάθεια επιγονατίδας.
• Οστεοαρθρίτιδα γώνατος
• Έκπλυση άρθρωσης σε περιπτώσεις σηπτικής αρθρίτιδας.
• Υμενικές παθήσεις, επιλεγμένα κατάγματα κνημιαίων κονδύλων.

Πλεονεκτήματα Αρθροσκόπησης Γόνατος έναντι Κλασικής Χειρουργικής

Η αρθροσκόπηση γόνατος έχει αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό την παραδοσιακή ανοιχτή χειρουργική, προσφέροντας σημαντικά πλεονεκτήματα:

• Υψηλή διαγνωστική ακρίβεια: ο χειρουργός εξετάζει ολόκληρη την άρθρωση σε πραγματικό χρόνο.
• Ποσοστό επιπλοκών ~0,01% έναντι ~1% της κλασικής χειρουργικής — 100 φορές ασφαλέστερη.
• Ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος και σχεδόν μηδενικός κίνδυνος μόλυνσης.
• Εξιτήριο την ίδια ημέρα (μηνισκεκτομή ~3 ώρες παραμονή, συνδεσμοπλαστική ~1 ημέρα).
• Ταχεία επιστροφή στην καθημερινότητα — εργασία γραφείου σε ~1 εβδομάδα.
• Άριστο αισθητικό αποτέλεσμα: τομές 4-5mm χωρίς ουλές.

Προετοιμασία για την αρθροσκόπηση γόνατος

Ο ασθενής σε συνεργασία με τον γιατρό πρέπει να αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν στην αρθροσκοπική επέμβαση. Είναι σημαντικό ο ασθενής να κατανοήσει όσο το δυνατόν καλύτερα όλη τη διαδικασία και να λύσει τυχόν απορίες με τον γιατρό του.

Μόλις ληφθεί η απόφαση για την επέμβαση, ο γιατρός θα ζητήσει σειρά εξετάσεων ώστε να διασφαλιστεί ότι ο ασθενής μπορεί να υποβληθεί με ασφάλεια στο χειρουργείο. Συχνά αυτές οι εξετάσεις γίνονται την ημέρα της επέμβασης, κατά την εισαγωγή στο νοσοκομείο.

Η επίσκεψη στον φυσικοθεραπευτή που θα αναλάβει το πρόγραμμα αποκατάστασης μπορεί να γίνει πριν ή μετά το χειρουργείο. Σκοπός είναι η ενημέρωση του ασθενούς για το πρόγραμμα αποκατάστασης, αλλά και η αξιολόγηση του πόνου, της λειτουργικότητας, της κίνησης και της δύναμης.

Ο φυσικοθεραπευτής θα δείξει επίσης στον ασθενή πώς να περπατά με πατερίτσες, καθώς και ορισμένες ασκήσεις ενδυνάμωσης που θα κάνει μόνος του κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης.

Την ημέρα του χειρουργείου, ο ασθενής εισάγεται στο νοσοκομείο νωρίς το πρωί και δεν πρέπει να έχει φάει ή πιει τίποτα από το βράδυ της προηγούμενης.

 

Η διαδικασία κατά την αρθροσκόπηση γόνατος

Πριν ξεκινήσει η επέμβαση, ο ασθενής λαμβάνει κάποιο είδος αναισθησίας, που μπορεί να είναι ολική, τοπική ή επισκληρίδιος. Σε απλές περιπτώσεις, η τοπική αναισθησία μπορεί να αρκεί.

Πριν από την έναρξη, προσαρμόζονται ειδικά στηρίγματα στο χειρουργικό τραπέζι, ώστε ο γιατρός να μπορεί να μετακινεί και να λυγίζει το πόδι του ασθενούς με ασφάλεια.

Ο χειρουργός ξεκινά κάνοντας δύο έως τρεις μικρές τομές στο γόνατο, που ονομάζονται πύλες. Μέσω αυτών εισέρχονται στην άρθρωση τα χειρουργικά εργαλεία και το αρθροσκόπιο, με προσοχή ώστε να προστατεύονται τα γύρω νεύρα και αγγεία.

Στη συνέχεια, τοποθετείται ένα σωληνάκι για την παροχή αποστειρωμένου φυσιολογικού ορού, ώστε να διαταθεί η άρθρωση και να υπάρχει καλύτερη ορατότητα.

Το αρθροσκόπιο είναι ένας μικρός σωλήνας από οπτικές ίνες, με διάμετρο περίπου 0,5 εκατοστό και μήκος περίπου 18 εκατοστά. Η κάμερά του προβάλλει σε οθόνη εικόνα από το εσωτερικό του γόνατος, ώστε ο χειρουργός να μπορεί να εκτελέσει την επέμβαση με ακρίβεια.

Με την εξέλιξη της αρθροσκοπικής χειρουργικής έχουν αναπτυχθεί εξειδικευμένα εργαλεία, με αποτέλεσμα πολλές επεμβάσεις που παλαιότερα απαιτούσαν μεγάλες τομές σήμερα να πραγματοποιούνται με πολύ μικρότερες.

Μετά τη χειρουργική επέμβαση

Η αρθροσκόπηση γόνατος είναι συνήθως επέμβαση χωρίς ανάγκη μακράς νοσηλείας και ο ασθενής επιστρέφει την ίδια μέρα στο σπίτι του.

Σε πιο σύνθετες επεμβάσεις, όπως μετά από ρήξη συνδέσμων ή παρεμβάσεις στο οστό, μπορεί να χρειαστεί σύντομη νοσηλεία για καλύτερο έλεγχο του πόνου και στενότερη παρακολούθηση.

Οι πύλες καλύπτονται με χειρουργική ταινία, οι μεγαλύτερες τομές με ράμματα ή συρραπτικά και το γόνατο τυλίγεται με ελαστικό επίδεσμο.

Μετά την αρθροσκόπηση, ο ασθενής θα βαδίζει με πατερίτσες για το χρονικό διάστημα που θα ορίσει ο χειρουργός. Σε πιο πολύπλοκες επανορθωτικές επεμβάσεις μπορεί να χρειαστεί κάποιο ορθοπεδικό βοήθημα για μερικές εβδομάδες.

Ο ασθενής πρέπει να ακολουθεί πιστά τις οδηγίες του χειρουργού σχετικά με το πόσο θα φορτίζει το πόδι όταν στέκεται ή περπατά. Συχνά συνιστάται και εφαρμογή πάγου, καθώς και ανύψωση του ποδιού όταν κάθεται ή ξαπλώνει.

Μετεγχειρητικές Οδηγίες — Οι Πρώτες Ημέρες

Αμέσως μετά την επέμβαση, κατά τις πρώτες 1-2 εβδομάδες:

• Εφαρμογή πάγου 15-20 λεπτά, πολλές φορές ημερησίως — μειώνει οίδημα και πόνο.
• Ανύψωση του ποδιού όταν κάθεστε ή ξαπλώνετε — βοηθά στην αποστράγγιση.
• Λήψη αναλγητικής αγωγής σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού.
• Αλλαγή επίδεσης σύμφωνα με τις οδηγίες — διατήρηση τραύματος στεγνού.
• Χρήση πατερίτσων για το χρονικό διάστημα που θα ορίσει ο χειρουργός.
• Αποφυγή κολύμβησης και μπάνιου εωσότου επουλωθούν πλήρως οι τομές.

Προσοχή: Έντονο οίδημα, θερμότητα, πυρετός ή αύξηση του πόνου απαιτούν άμεση επικοινωνία με τον χειρουργό.

Η αποκατάσταση μετά την αρθροσκόπηση γόνατος

Η αποκατάσταση εξαρτάται από το είδος της χειρουργικής επέμβασης που πραγματοποιήθηκε. Μετά από πιο απλές επεμβάσεις μπορεί να μη χρειαστεί ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης, αλλά μόνο ορισμένες ασκήσεις στο σπίτι.

Πολλοί γιατροί πάντως συστήνουν πρόγραμμα αποκατάστασης σχεδόν σε κάθε περίπτωση. Όσο πιο απαιτητική είναι η επέμβαση, τόσο πιο εξειδικευμένο και μακροχρόνιο θα είναι και το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας.

Στις πρώτες συνεδρίες, ο στόχος είναι η μείωση του πόνου και του οιδήματος. Ο φυσικοθεραπευτής θα δείξει επίσης στον ασθενή ποια είναι η σωστή επιβάρυνση για το πόδι.

Παρά το γεγονός ότι οι τομές είναι μικρές, αυτό δεν σημαίνει ότι και η εσωτερική αποκατάσταση της άρθρωσης είναι πάντοτε μικρής διάρκειας. Αν έχει πραγματοποιηθεί μεγάλη επανορθωτική επέμβαση, ο χρόνος πλήρους ανάρρωσης μπορεί να είναι αρκετοί μήνες.

Ο στόχος του φυσικοθεραπευτή είναι να κρατήσει τον πόνο υπό έλεγχο, να βελτιώσει το εύρος κίνησης και να ενδυναμώσει το πόδι.

Όταν η κατάσταση του ασθενούς βελτιωθεί αρκετά, θα σταματήσουν οι συχνές επισκέψεις στον φυσικοθεραπευτή και θα συνεχιστεί πρόγραμμα ασκήσεων στο σπίτι για όσο διάστημα χρειάζεται.

Χρόνος Ανάρρωσης ανά Τύπο Επέμβασης

Ο χρόνος αποκατάστασης διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την επέμβαση:

• Μηνισκεκτομή (αφαίρεση μηνίσκου): παραμονή νοσοκομείου ~3 ώρες | εργασία γραφείου: 3-7 ημέρες | πλήρης δράση: 3-6 εβδομάδες.
• Ράμματα μηνίσκου: παραμονή ~1 ημέρα | πατερίτσες 4-6 εβδομάδες | πλήρης δράση: 4-6 μήνες.
• Συνδεσμοπλαστική ΠΧΣ: παραμονή ~1 ημέρα | εργασία γραφείου: 1-2 εβδομάδες | αθλητισμός: 6-9 μήνες.
• Χονδροπλαστική / μεταμόσχευση χονδροκυττάρων: πλήρης αποκατάσταση 6-12 μήνες.

Γενικός κανόνας: εργασία γραφείου σε ~1 εβδομάδα, πλήρης δραστηριότητα σε 1-2 μήνες για απλές επεμβάσεις. Η φυσικοθεραπεία ξεκινά ουσιαστικά από την πρώτη μετεγχειρητική ημέρα.

Δείτε αναλυτικά: Αρθροσκόπηση Γόνατος — Χρόνος Ανάρρωσης

Αρθροσκόπηση γόνατος: Επιπλοκές

Όπως σε όλες τις χειρουργικές επεμβάσεις, έτσι και κατά τη διάρκεια της αρθροσκόπησης γόνατος μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές.

Μερικά από τα συχνότερα προβλήματα που μπορεί να συμβούν είναι:

• Επιπλοκές από την αναισθησία
• Θρομβοφλεβίτιδα — αντιμετωπίζεται με αντιπηκτική αγωγή
• Λοίμωξη — εξαιρετικά σπάνια
• Βλάβη στον εξοπλισμό
• Αργή ανάκαμψη

Η αρθροσκοπική χειρουργική έχει πολύ μικρό ποσοστό επιπλοκών, περίπου 0,01%, σε σχέση με τις κλασικές χειρουργικές μεθόδους που φτάνουν περίπου το 1%.

Περιστατικό — Real Case

Ασθενής 36 ετών — Ρήξη Έσω Μηνίσκου & Πρόσθιου Χιαστού Συνδέσμου

Ασθενής 36 ετών προσήλθε με ρήξη έσω μηνίσκου και πρόσθιου χιαστού μετά από πτώση εξ ιδίου ύψους.

Αντιμετωπίστηκε με αρθροσκόπηση αριστερού γόνατος, μερική έσω μηνισκεκτομή και συνδεσμοπλαστική πρόσθιου χιαστού.

Άμεση αποκατάσταση — επιστροφή στην πλήρη δραστηριότητα εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος.

 

Κόστος Αρθροσκόπησης Γόνατος

Το κόστος της αρθροσκόπησης γόνατος διαμορφώνεται ανάλογα με τον τύπο της επέμβασης (απλή μηνισκεκτομή vs συνδεσμοπλαστική), την πολυπλοκότητα της βλάβης και τα υλικά που χρησιμοποιούνται.

Ο Δρ. Ιωάννης Κορμπάκης πραγματοποιεί τις επεμβάσεις στο Metropolitan General, το οποίο είναι συμβεβλημένο με όλες τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, οι οποίες κατά γενικό κανόνα καλύπτουν το κόστος.

Ασθενείς χωρίς ιδιωτική ασφάλεια καταβάλλουν τη συμμετοχή που προβλέπει ο ΕΟΠΥΥ και την αμοιβή του ιατρού. Για αναλυτική ενημέρωση σχετικά με το κόστος:

Επικοινωνήστε με το ιατρείο για εξατομικευμένη ενημέρωση κόστους και ασφαλιστικής κάλυψης.

 

Συχνές Ερωτήσεις Αρθροσκόπησης Γόνατος

• Πώς γίνεται η αρθροσκόπηση γόνατος;

Η αρθροσκόπηση γίνεται συνήθως χωρίς παραμονή του ασθενούς στο νοσοκομείο. Ο τύπος της νάρκωσης διαφέρει ανάλογα με τη βαρύτητα της βλάβης, τη γενική κατάσταση και την ηλικία του ασθενούς. Συνήθως υπάρχουν τουλάχιστον δύο πύλες εισόδου με τομές 4-5 mm, μέσω των οποίων εισέρχονται η κάμερα και τα εργαλεία. Με το πέρας της επέμβασης, τοποθετούνται αυτοκόλλητες ταινίες και γίνεται επίδεση.

• Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης;

Η αρθροσκόπηση γίνεται με ευκολότερη αναισθησία ή ακόμη και με τοπική, δεν υπάρχει σημαντικός μετεγχειρητικός πόνος, δεν είναι αιματηρό χειρουργείο και επιτρέπει την άμεση κινητοποίηση και επιστροφή στο σπίτι την ίδια μέρα. Επιπλέον, δίνει τη δυνατότητα στον χειρουργό να επισκοπεί όλη την άρθρωση και όχι μόνο μία συγκεκριμένη βλάβη.

• Ποια είναι τα μειονεκτήματα στην αρθροσκόπηση γόνατος;

Η αρθροσκόπηση έχει λίγα μειονεκτήματα και πολλά πλεονεκτήματα. Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα είναι ο μικρός τραυματισμός της άρθρωσης, η μικρή νοσηρότητα, ο χαμηλός κίνδυνος επιπλοκών, η βραχεία παραμονή στο νοσοκομείο, ο ελάχιστος πόνος και η καλύτερη διάγνωση και αντιμετώπιση των προβλημάτων. Βασική προϋπόθεση επιτυχίας είναι η εμπειρία και η ειδική εκπαίδευση του χειρουργού.

• Τι είδους αναισθησία χρησιμοποιείται;

Συνήθως εφαρμόζεται συνδυασμός περιοχικής αναισθησίας μαζί με γενική αναισθησία με λαρυγγική μάσκα. Με αυτόν τον τρόπο ο ασθενής κοιμάται κατά τη διάρκεια της επέμβασης, χωρίς όμως να καταστέλλεται σε μεγάλο βαθμό η αναπνευστική λειτουργία. Πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι η ασφαλής αναισθησία, η μετεγχειρητική αναλγησία, η δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης και η ταχεία έξοδος από το νοσοκομείο.

• Πόσο χρόνο διαρκεί η παραμονή στο νοσοκομείο;

Η παραμονή στο νοσοκομείο μετά από μηνισκεκτομή είναι περίπου 3 ώρες, ενώ μετά από συνδεσμοπλαστική περίπου 1 ημέρα.

• Πόσο θα πονέσω την ημέρα μετά την επέμβαση;

Η αρθροσκόπηση του γόνατος, ειδικά για την αντιμετώπιση ρήξεων μηνίσκων, είναι σχεδόν ανώδυνη. Ο ασθενής μπορεί να βαδίσει με βακτηρίες και να κάμψει το γόνατο σε μεγάλο βαθμό άμεσα.

• Πότε αρχίζει η φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση;

Η αποκατάσταση αρχίζει ουσιαστικά αμέσως μετά το χειρουργείο, ήδη από τον χώρο της ανάνηψης, όπου ο ασθενής ενθαρρύνεται να αρχίσει την κίνηση των μελών του. Το πλήρες πρόγραμμα φυσικοθεραπείας αρχίζει συνήθως την επόμενη ημέρα.

• Υπάρχουν επιπλοκές στην αρθροσκόπηση;

Επιπλοκές δυνητικά υπάρχουν ακόμη και στην πιο απλή επέμβαση, όμως στην αρθροσκοπική χειρουργική το ποσοστό τους είναι χαμηλό (0,01%) και συνήθως αφορούν φλεγμονή, θρομβοφλεβίτιδα ή μετεγχειρητικό οίδημα. Σε γενικές γραμμές, το ποσοστό αυτό κυμαίνεται πλέον κάτω από 1% και οι περισσότερες επιπλοκές είναι αντιμετωπίσιμες.